Nauka języka treningiem dla mózgu

04/01/2016
Autor: 
Karolina Łukasik

Przez lata wśród psychologów dominowało przekonanie, że wiek ogranicza możliwości rozwoju mózgu. Tymczasem badania pokazują, że na przestrzeni całego życia zachowuje on swoją plastyczność i poddany treningowi, którym może być na przykład nauka języka, będzie zwiększać swoją wydajność – zarówno u młodszych, jak i tych starszych.

Eksperyment zespołu badawczego kierowanego przez profesora Pinga Li z Penn State University w USA pokazuje, że nauka nowego języka może wpływać zarówno na budowę anatomiczną mózgu, jak i na funkcjonalne "sieci". Te „sieci” to zespoły współpracujących ze sobą obszarów, które – choć nie muszą być położone w swoim sąsiedztwie – przekazują sobie informacje, dzięki czemu mogą np. rozszyfrować światło docierające do oka jako górską panoramę lub odróżnić zwykły hałas od rozmowy na ważny temat. Im silniejsze połączenia istnieją w obrębie danej sieci, tym skuteczniej i szybciej może ona działać. - „Podobnie, jak w przypadku ćwiczeń fizycznych, im więcej ćwiczysz określony obszar swojego mózgu, tym większy i wydajniejszy się on staje” – podsumowuje swoje badanie Ping Li.

Uczestnikami badania byli anglojęzyczni dorośli, z których część przez sześć tygodni uczyła się chińskich słówek. Na początku i na koniec badania uczestnicy wzięli udział w sesjach rezonansu magnetycznego, które umożliwiły śledzenie zmian, jakie nastąpiły pod wpływem nauki. Okazało się, że uczestnicy badania, którzy uzyskali dobre wyniki w nauce słówek, już na wstępie dysponowali lepiej zintegrowanymi sieciami związanymi z przetwarzaniem mowy – w toku eksperymentu, dzięki nauce, w ich mózgach wytworzyły się jeszcze silniejsze połączenia. Oznacza to, że sam fakt uczenia się powodował, że proces przyswajania obcego języka stawał się łatwiejszy w ich przypadku; osoby te łatwiej zapamiętywały nowe informacje. Co szczególnie ważne, to to, że wiek uczestników badania nie miał znaczenia, dotychczas sądzono, że zmiany, następujące pod wpływem nauki języka, to przywilej wyłącznie najmłodszych. „Wbrew temu co sugerowały wcześniejsze badania, ludzki mózg okazuje się bardziej plastyczny niż się pierwotnie wydawało” – mówi Li. „Widzimy zmiany anatomiczne nawet w mózgach osób starszych.” – dodaje.

Ping Li pracuje obecnie nad stworzeniem programu nauki języka dla dorosłych, który umożliwi tworzenie stabilnych i bardziej efektywnych połączeń w mózgu.

Karolina Łukasik

Źródło: Ping Li, Jennifer Legault, Kaitlyn A. Litcofsky. Neuroplasticity as a function of second language learning: Anatomical changes in the human brain. Cortex, 2014; 58: 301 DOI: 10.1016/j.cortex.2014.05.001

Serwis "Wszystko o dwujęzyczności" jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Uniwersytetu Warszawskiego. Utwór powstał w ramach projektu finansowanego w ramach konkursu „Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2015 r.“ realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2015. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie „Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2015 r.".