Mowa (tylko) matczyna?

02/02/2016
Autor: 
Magdalena Łuniewska

Dorośli, nawet ci najdojrzalsi, często mówiąc do małych dzieci zachowują się co najmniej niepoważnie - wydają z siebie piskliwie dźwięki i szybko przeskakują między niskimi i wysokimi tonami. Taki sposób modulowania wypowiedzi kierowanych do dzieci nazywa się "mową matczyną", częściowo dlatego, że dotychczasowe badania tego fenomenu skupiały się na zachowaniu matek. Naukowców z Washington State University zafrapowało jednak pytanie o to, czy – w świecie zmieniających się ról rodzicielskich – zjawisko to występuje też u ojców.

Aby to sprawdzić, zespół naukowców kierowany przez prof. Marka VanDama, wyposażył grupę rodziców przedszkolaków w dyktafony z prośbą, aby nagrywali codzienne rodzinne interakcje. Zebrany materiał zakodowano z pomocą programu komputerowego poznającego kto i do kogo mówił w nagraniach. Analizując dane naukowcy porównywali to, jak matki i ojcowie mówią do swoich dzieci, z tym, jak zwracają się oni do dorosłych.

Badanie potwierdziło wcześniejsze wyniki, pokazując, że matki mówiąc do dzieci używają wyższych i bardziej zróżnicowanych tonów. Ojcowie natomiast nie stosowali tej strategii - ich wypowiedzi przypominały bardziej te kierowane do dorosłych.

Wierzy się, że mowa matczyna wspomaga rozwój językowy dziecka - przykuwa jego uwagę, ułatwia mu także rozróżnianie dźwięków. Dlaczego więc ojcowie nie korzystają z tego dobrodziejstwa?

- Nieużywanie mowy matczynej niekoniecznie oznacza brak dobrej woli ze strony ojców. Sądzimy, że wspierają oni rozwój mowy dzieci, ale robią w inny sposób - tłumaczy profesor VanDam. - Ojcowie mogą modyfikować swoje wypowiedzi inaczej, chociażby uproszczając słownictwo - dodaje. Zespół kierowany przez VanDama zajmuje się obecnie poszukiwaniem odpowiedzi na pytanie, jak dokładnie ojcowie pomagają dzieciom w przyswojeniu języka.

Magdalena Łuniewska

Źródło: VanDam, M., De Palma, P., Strong, W. E. (2015, May). Fathers’ use of fundamental frequency in motherese. Poster presented at the 169th Meeting of the Acoustical Society of America, Pittsburgh, PA

Serwis "Wszystko o dwujęzyczności" jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Uniwersytetu Warszawskiego. Utwór powstał w ramach projektu finansowanego w ramach konkursu „Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2015 r.“ realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2015. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie „Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2015 r.”.